Sıkça Sorulan Sorular

Portföy nedir?

Portföy, bir yatırımcının aynı veya farklı özelliklere sahip birden fazla yatırım aracına yatırım yaparak oluşturduğu toplam değerdir. Kişi veya kuruluşların portföy yapısı ve portföy tercihleri, risk alma eğilimlerine, likidite tercihlerine ve çeşitli yatırımların sağlayacağı getiri oranlarına bağlıdır.

Portföy yönetimi nedir?

Portföy yönetimi, bireysel ve kurumsal yatırımcıların varlıklarının risk tercihleri ve getiri beklentileri göz önüne alınarak, karşılaştırma ölçütü doğrultusunda profesyonel portföy yöneticileri tarafindan yönetilmesidir. Tercih edilen risk seviyesine göre getiri maksimizasyonu esastır. 

Yatırım fonu nedir ve ne tür avantajlar sunmaktadır?

Fon, halktan katılma payları karşılığında toplanan paralarla, katılma belgesi sahipleri adına riskin dağıtılması ilkesi ve inançlı mülkiyet esaslarına göre portföy işletmek amacıyla kurulan kolektif yatırım aracıdır.

Yatırımcılar fondaki birikimlerine karşılık bir katılım belgesi alırlar ve fon değerindeki değişim, fon katılma belgesi fiyatına yansır. 

Fonlar, riski dağıtmak amacıyla baştan belirlenen sınırlar dahilinde birden fazla hisse senedi, devlet tahvili, özel sektör bonosu, döviz, değerli maden gibi finansal enstrümanlara yatırım yaparak portföy oluşturur.

Tasarruf sahipleri, şirketlerden, aracı kuruluşlardan veya menkul kıymet borsalarından hisse senedi ve tahvil almak suretiyle tasarruflarını kendileri değerlendirebilirler. Ancak menkul kıymetlere yatırım yapmak bilgi ve uzmanlık gerektirmektedir. Ayrıca bireysel birikimler genelde yeterli büyüklüğe ulaşamadıklarından, bunlarla oluşturulan portföylerde yeterli risk dağıtımı yapılamayabilir.

İyi yönetilen bir fon, çoğu bireysel yatırımcının kendi imkanlarıyla erişebileceğinden daha uygun koşullarla işlem yapar, risk dağıtımının gerektirdiği çeşitlendirmeyi daha iyi fiyatlarla gerçekleştirebilir.

Bu nedenle, tüm dünyada kolektif yatırım kuruluşları olarak adlandırılan yatırım fonları oluşturulmuştur.

Menkul kıymetlerin değerlemesi ve kontrolü ile kupon, faiz ve temettü tahsili fon yönetimince yapılacağından, yatırımcılar vade takibi, tahsil etme gibi zaman ve kaynak kullanımını gerektiren işlemlerden kurtulmaktadır.

Fon portföyüne yapılan büyük tutarlı alım satımlar zaman ve para tasarrufu sağlamaktadır. 

Katılım belgesi nedir?

Katılım belgesi, yatırımcının fonda pay sahibi olduğunu gösteren belgedir. Yatırım fonlarındaki katılım belgeleri, şirketlerin hisse senetleri ile benzerlik gösterir. Hisse senedi alan yatırımcıların şirkete ortak olması ve şirket üzerinde hak sahibi olması gibi, yatırım fonlarında da yatırımcılar katılım belgesi ile portföye ortak olurlar. Ancak, hisse senedi sahipleri şirket yönetiminde söz sahibi olabilirken, katılım belgesi sahiplerinin fon yönetimine katılma hakları yoktur.

Katılım belgesi fiyatı nasıl hesaplanır?

Fona iştirak sağlayan katılma belgesi fiyatı, kurucu tarafından her işgünü itibariyle hesaplanmaktadır. Hesaplamalarda aşağıdaki prosedür takip edilir:

  • Değerleme gününde portföyde bulunan varlıkların işlem gördükleri borsalarda oluşan fiyatlar dikkate alınarak fon portföy değeri hesaplanır.
  • Fon portföy değerine fonun alacakları eklenmek ve borçları düşülmek suretiyle fonun toplam değeri belirlenir.
  • Fon toplam değeri, değerleme gününde tedavülde olan pay sayısına bölünerek birim katılma belgesi fiyatına ulaşılır. 
Karşılaştırma ölçütü (Benchmark) nedir?

Karşılaştırma ölçütü, yatırımcının risk ve getiri hedefleriyle uyumlu olarak belirlenmiş endeks veya yatırım ürünlerinin getirisidir.

Bir fonun performansını değerlendirmek için fonun kendi getiri seviyesine bakmak yeterli değildir. Benzer risk seviyesine sahip ürünlerin ve endekslerin getiri seviyeleri ile karşılaştırmak, elde edilen getirinin başarısını görmek açısından daha doğrudur.

Ne tür karşılaştırma ölçütleri kullanılmaktadır?

Farklı risk gruplarındaki fonların getiri hedefleri farklı olduğundan, farklı karşılaştırma ölçütlerinin kullanılması gerekir. Örneğin ÜNLÜ Portföy’ün yönettiği İkinci Değişken Fon, sabit getirili enstrümanlara yatırım yapmakta olup, çeşitli vadelerdeki bono getirilerinin ortalamasından oluşan bir benchmark kullanmaktadır. 

Borsaya yatırım yapan fonların, BIST-100 gibi endeksleri kullanması beklenir.

Yatırım fonları hangi kıymetlere yatırım yapabilir?

Yatırım fonları, borsalarda işlem gören yerli ve yabancı şirketlerin hisse senetleri, özel ve kamu kesimi borçlanma senetleri, altın ve diğer kıymetli madenler ve bunlara dayalı olarak ihraç edilmiş sermaye piyasası araçlarına yatırım yapabilirler.

Her fonun hangi enstrümana ne oranda yatırım yapabileceğinin alt ve üst sınırları, fonun içtüzüğünde açıkça belirtilir. İçtüzüğe uyum, hem fon kurucusu hem de Sermaye Piyasası Kurulu tarafından günlük olarak takip edilir.

Getiri garantisi var mıdır?

Getirinin garanti edilmesi Sermaye Piyasası Mevzuatı ile yasaklanmıştır. Dolayısıyla, gelecekteki bir dönem için herhangi bir getiri garanti edilemez. Ancak, geçmiş dönemde elde edilen getirilerin karşılaştırma ölçütleri doğrultusunda değerlendirildiği raporlar performansın değerlendirilmesi açısından önemlidir.

Yatırım Fonuna yatırım yapılırken tasarruf sahiplerinin dikkat etmesi gereken hususlar nelerdir?
  • Risk Düzeyi: Farklı türdeki fonların farklı riskleri vardır. Genellikle potansiyel olarak yüksek getiri, yüksek risk manasına gelmektedir. Fon seçiminden önce yatırımcılar, ilgilendikleri fonun amacının ve riskinin kendi risk anlayışları ile örtüşüp örtüşmediğine dikkat etmelidir.
  • Geçmiş Performans: Genel olarak tüm menkul kıymet yatırımlarında, geçmiş dönem getirilerinin, gelecekte de aynı performansın sağlanacağı anlamına gelmediğinin tüm yatırımcılar tarafından bilinmesi gerekmektedir. Buna karşın, yatırım fonlarının geçmiş performansının benchmarklarıyla kıyaslanması, yatırımcılara bu fonlardaki yönetim sürecinin kalitesi ve istikrarı hakkında bir fikir verecektir. Ek olarak, riske göre düzeltilmiş getiri ölçütlerini (sharpe oranı, enformasyon oranı, vb.) dikkate almak da daha doğru bir değerlendirme fırsatı verir.
  • Bu tür yatırımlarda daha çok geleceğe ilişkin beklentiler ile yatırımcının risk ve vade tercihinin, fonun risk ve vade yapısı ile uyumu dikkate alınmalıdır. Günlük fiyat ve getirilerde yaşanan volatilite (dalgalanmalar) belli sınırlar dahilinde kaldığı sürece, yatırım fonu tercihini etkilememelidir. Özellikle de hisse senedi içeren yatırım fonları, orta ve uzun vadeli bir yatırım aracı olarak değerlendirilmelidir.
  • Öğrenilmesi Gerekenler: Yatırımcı, fona yatırım yapmadan önce,
    • Fonun yöneticisi ve yönettiği fonların türü ve tipi
    • Fonun en yakın tarihli portföy bileşimi ve stratejisi
    • Yöneticinin fonlarının geçmiş dönemlerdeki performansı ve diğer fonlara göre başarı durumu
      • Fon katılma belgelerinin alınıp satılabileceği yerler, işlem saatleri, alım satım şartları ve özellikle satım emirlerinde kaç gün önceden bildirimde bulunulması gerektiği
      • Alım satım komisyonu olup olmadığı ve benzeri bilgiler

gibi portföyün getirisini doğrudan etkileyen faktörleri incelemelidir.

Portföyde riskin dağıtılması nasıl sağlanır?

Yatırım tercihlerine karar verirken göz önüne alınması gereken en temel unsur, riskin dağıtılması ve yatırım verimliliğini artıracak şekilde portföyün oluşturulmasıdır.

ÜNLÜ Portföy, azami geliri sağlamayı amaçlarken alınan riski kontrol etmek adına devlet tahvili, özel sektör tahvili, hisse senedi, opsiyon gibi risklilik oranı farklı finansal enstrümanlara yatırım yapar. Böylece fon, portföydeki tek bir yatırımın sağlayabileceğinden daha avantajlı bir risk/getiri profili elde etmiş olacaktır. Ayrıca riskin çeşitlendirilmesi, olumsuz piyasa koşullarının fona verebileceği hasarların minimum seviyede tutulmasına hatta kimi zaman getiriye olumlu yansımasına yardımcı olur. ÜNLÜ Portföy ayrıca, hem geriye dönük (sharpe oranı, enformasyon oranı), hem de ileriye dönük risk ölçütlerini (riske maruz değer) sürekli takip ederek portföylerinin riskini kontrol altında tutar.

Anapara korumalı fonlar ise ayrı bir kategoride değerlendirilmelidir.

Fonların hesaplarının tutulması, portföyünün saklaması ne şekilde yapılır?

Yatırım Fonlarının tüzel kişiliği olmamakla birlikte fon mal varlığı kurucunun mal varlığından tümüyle ayrıdır.

Yatırım fonlarının malvarlıkları rehnedilemez ve/veya devredilemez.

Fonlar, tıpkı bir şirket gibi, gerekli kanuni defterleri tutmak, bilanço çıkarmak zorundadırlar.

Fon portföyündeki varlıklar, Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde fon adına saklanır. Saklayıcı, yatırım fonu varlıklarının güvenli muhafazasını sağlar. Fonlar adına yapılan işlemler sonucu gereken varlık - nakit takası, Takasbank nezdinde gerçekleştirilir.

SPK denetiminde kurulmuş olan bütün fonlar, aynı takas ve saklama altyapısında faaliyet gösterip yatırımcıya aynı güvenceyi sunmaktadırlar. Fonların birbirinden farkı, fon yönetimi başarısı ve yönetim ücretiyle ortaya çıkmaktadır.

Yatırım fonlarında denetim nasıl sağlanır?

Yatırım fonunun Kurucusu, her fon için belirli nitelikleri taşıyan en az bir denetçi atamak zorundadır. Yatırım fonları ayrıca, 6 aylık ve yıllık olarak Bağımsız Dış Denetim şirketleri tarafından denetlenir. Yıllık denetim raporunun Sermaye Piyasası Kurulu'na gönderilmesi zorunludur. Bunun dışında Kurul, yatırım fonlarını her zaman denetleme yetkisine sahiptir. 

Yatırım fonlarında vergilendirme nasıl yapılır?

Yatırım fon kazançları stopaja tabiidir. Ancak portföyünün en az %51'i BIST’de işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının 1 yıldan fazla elde tutulanlar stopaja tabi değildir. Aylık ağırlıklı ortalama bazda portföylerinin en az %75’i BIST’de işlem gören hisse senetlerinden (menkul kıymet yatırım ortaklıkları hariç) oluşan hisse senedi yoğun fonların katılma belgelerinden elde edilen gelirler ise %0 oranında stopaja tabidir. Bunlar dışındaki yatırım fon kazançlarında stopaj bireyler için %10, kurumlar için ise %0’dır.

Dolayısıyla yatırım fonuna yatırım, bireyler ve kurumlar için %15 stopaja tabi olan (kısa) vadeli mevduata göre daha avantajlıdır. Ek olarak, yatırım fonlarında, fondan çıkılmadığı sürece stopaj kesilmemektedir. Dolayısıyla, mevduatın aksine, yatırım süresince kesilmeyen stopaj üzerinden de nema birikmektedir. 

ÜNLÜ Portföy Yönetimi’nde ücretlendirme nasıl yapılır?

İkinci Değişken Fon yönetim ücreti yıllık 1.28% olarak belirlenmiştir.

Serbest Fon yönetim ücreti ise yıllık %1.0’dir. Serbest fonda ayrıca, karşılaştırma ölçütü üzerindeki getirinin %20’si performans ücreti olarak tahsil edilir. Bu ücretler, piyasa ortalamalarına göre oldukça rekabetçi bir seviyededir.

Fon yönetiminde yatırımcı hakları nasıl korunur?

Yatırım fonlarının yönetiminde yatırımcıları korumaya yönelik olarak mevzuatın getirdiği birçok kısıtlama mevcut olup, fon kurucu ve yöneticileri bu kısıtlamalara uymak zorundadırlar.

Bazı önemli kural ve kısıtlar şunlardır:

  • Fon portföyüne, hiçbir şekilde rayiç değerinin üzerinde varlık satın alınamaz ve bu değerin altında satış yapılamaz.

  • Borsada işlem gören tüm varlıkların alım / satımlarının borsada yapılması zorunludur.

  • Bir yatırım fonunun portföy değerinin % 10'undan fazlası bir ortaklığın menkul kıymetlerine yatırılamaz.

  • Yatırım fonlarının malvarlıkları rehnedilemez ve/veya devredilemez.

Bu kısıtların bazıları serbest fon için geçerli değildir.

Yatırımcı, bir yatırım fonuna ait temel bilgileri hangi kaynaklardan elde edebilir?

Yatırım fonuna yatırım yapmadan önce, yatırımcının fon hakkında bilgi alabileceği kaynaklara başvurmasında yarar vardır. Bu bilgiler fonun kendisinden veya ilgili banka/aracı kurumdan temin edilebilir ve yatırıma karar vermeden önce mutlaka okunmalıdır. Yatırımcı, katılma belgesini satın almadan önce bu fonun kendisi için uygun olduğundan emin olmalıdır. 

Ayrıca, fonların halka arzı sırasında ve sonrasında hazırlamak zorunda olduğu içtüzük ve izahnamelerin de incelenmesi gereklidir. Bu dokümanlar kurucunun internet sitesinde ve Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda yer almaktadır.

Kimler ÜNLÜ Portföy Yönetimi hizmetlerinden faydalanabilir?

ÜNLÜ Portföy Yönetimi, stratejik olarak yatırım fonlarına odaklanmaktadır ve bu fonlara yatırım yapmak icin özel bir şart aranmamaktadır.

Serbest Fon’a ise, mevzuattaki “nitelikli yatırımcı” tanımına uygun yatırımcılar yatırım yapabilmektedir.

Özel Portföy Yönetimi hizmetinden faydalanmak için belirli bir portföy büyüklüğü şartı aranmaktadır.

Müşterilere portföyleri ile ilgili ne tür bilgilendirmeler yapılır?

Yatırımcılar portföy detayları ile ilgili her türlü bilgiyi istedikleri anda ÜNLÜ Portföy’den alabilirler. Bununla birlikte, yatırımcılara günlük, haftalık ve aylık periyotlarda fon performans raporları gönderilir ve internet sitemizdeki performans raporları her gün güncellenir. 

ÜNLÜ Portföy Yönetimi’nin bağımsız yapısı yatırımcılara nasıl bir avantaj sağlar?

Fon yönetimi becerilerinin layıkıyle ortaya konulabilmesi için portföy yönetiminin tam bir bağımsızlık içinde, sadece ve sadece yatırımcı faydası gözetilerek gerçekleştirilmesi gerekir. Dünyadaki örneklerine bakıldığında da bu bağımsızlık şartını sağlayan kurumların fon yönetiminde daha başarılı olduğunu görebiliriz.

Portföy Uzmanımız

Size Özel Temsilcimiz tarafından aranmak için lütfen bilgilerinizi giriniz.